T\u00fcrkiye\u2019nin deprem ger\u00e7e\u011fiyle ya\u015fayan milyonlarca insan, her sars\u0131nt\u0131 sonras\u0131 artan kayg\u0131yla ba\u015f etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.
\nUzmanlar, deprem korkusunun \u2018normal\u2019 s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131 ve bedensel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 etkileyen bir kayg\u0131 bozuklu\u011funa d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fine dikkat \u00e7ekiyor. Deprem korkusunu y\u00f6netmenin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu vurgulayan uzmanlar, “S\u00fcrekli tetikte ya\u015famak, ger\u00e7ek bir ya\u015fam bi\u00e7imi de\u011fildir. \u0130nsan zihni bu gerilime uzun s\u00fcre dayanamaz” dedi. Psikiyatri Uzman\u0131 Prof. Dr. \u00d6nder Kavak\u00e7\u0131, insanlar\u0131n bast\u0131klar\u0131 topra\u011f\u0131 ve evlerini g\u00fcvenli kabul ettiklerini, depremin bu inanc\u0131 k\u00f6kten sarst\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayarak, “\u0130nsanlar bast\u0131klar\u0131 topra\u011f\u0131n, i\u00e7inde bulunduklar\u0131 yuvan\u0131n g\u00fcvende oldu\u011funu varsayarlar. Eve girdi\u011finizde rahatlars\u0131n\u0131z, emniyettesinizdir. Deprem, bu en g\u00fcvende oldu\u011fumuz yerle ilgili inan\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131 sarsar ve \u2018hi\u00e7bir yer g\u00fcvenli de\u011fil\u2019 alg\u0131s\u0131na yol a\u00e7ar. K\u00fc\u00e7\u00fck sars\u0131nt\u0131lar k\u0131sa s\u00fcrede unutulabilir; ancak tekrarlayan depremler s\u00fcrekli bir tehdit alg\u0131s\u0131 olu\u015fturabiliyor. B\u00f6yle durumlarda ki\u015fi, o anda sars\u0131nt\u0131 yokken bile sars\u0131l\u0131yormu\u015f gibi hissedebilir. Masan\u0131n ya da koltu\u011fun hafif hareketi bile alarm sistemini tetikleyebilir” dedi.
\n Uzmanlara g\u00f6re deprem korkusu belli bir d\u00fczeye kadar normal. Ancak belirli s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, anksiyete bozuklu\u011fu veya travma sonras\u0131 stres tepkisine d\u00f6n\u00fc\u015febiliyor. Kavak\u00e7\u0131, bu durumda g\u00f6r\u00fclebilecek belirtileri \u015f\u00f6yle s\u0131ralad\u0131:
\n “S\u00fcrekli tetikte olma, irkilme veya sars\u0131nt\u0131 hissi
\n \u00c7arp\u0131nt\u0131, nefes darl\u0131\u011f\u0131, ba\u015f d\u00f6nmesi
\n Uyku bozukluklar\u0131, kabuslar
\n Tahamm\u00fcls\u00fczl\u00fck, huzursuzluk, sinirlilik
\n Hissizlik, duygusal donukluk veya bo\u015fluk hissi”.
\n \u00c7ocuklar nas\u0131l etkileniyor
\n Depremler yaln\u0131zca yeti\u015fkinleri de\u011fil, \u00e7ocuklar\u0131 da derinden etkiliyor. Kavak\u00e7\u0131, \u00e7ocuklar\u0131n korku tepkilerini yeti\u015fkinlerden \u00f6\u011frendiklerini belirterek, “\u00c7ocuklar tehlikeyi de\u011ferlendirmek i\u00e7in b\u00fcy\u00fcklerine bakarlar. Ebeveynler sakin kal\u0131rsa \u00e7ocuklar da olay\u0131 daha kolay atlat\u0131r. Ancak yeti\u015fkinler b\u00fcy\u00fck reaksiyonlar verdi\u011finde, \u00e7ocukta korku ve g\u00fcvensizlik duygusu artar” dedi. Kavak\u00e7\u0131, ebeveynlere \u015fu tavsiyelerde bulundu:
\n “\u00c7ocuklara ya\u015f\u0131na uygun, do\u011fru bilgiler verin.
\n Korkular\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeyin, “bir \u015fey olmaz” demeyin.
\n Yan\u0131nda oldu\u011funuzu hissettirin, m\u00fcmk\u00fcnse yaln\u0131z b\u0131rakmay\u0131n.
\n Televizyon veya sosyal medyadaki y\u0131k\u0131c\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fclere s\u0131n\u0131rlama koyun”.
\n Gerekli tedavinin zaman\u0131nda yap\u0131lmamas\u0131, sorunlar\u0131n kronikle\u015fmesine neden olabilir
\n Klinik Psikolog Mader Bengisu Bilgen de, depremin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 en \u00f6nemli sorunlardan birinin, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcvenli alan\u0131n tahrip olmas\u0131 nedeniyle ki\u015filerin temel g\u00fcven duygular\u0131n\u0131n sars\u0131lmas\u0131 oldu\u011funu vurgulayarak, “G\u00fcvenli bir ortamdayken ve \u00fczerinden yeterince zaman ge\u00e7mi\u015fken bile abart\u0131l\u0131 irkilme, en ufak sars\u0131nt\u0131 ya da y\u00fcksek seste panikleme, s\u00fcrekli tehlike varm\u0131\u015f gibi tetikte olma tepkilerinin devam etmesi, psikolojik sorunlar\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret edebilir. Travmatik tepkilerin \u015fiddetlenmesi ve ki\u015finin i\u015flevselli\u011fini bozmas\u0131; belirtiler dolay\u0131s\u0131yla ki\u015finin ya\u015fam al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131na (i\u015f, e\u011fitim, ili\u015fkiler ve ilerleyen zamanda hobiler gibi) d\u00f6nmekte g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekmesi ve d\u00f6nemeyece\u011fine dair kayg\u0131lanmas\u0131. Deprem gibi b\u00fcy\u00fck do\u011fal afetlerden sonra bireylerde uyku bozukluklar\u0131, depresyon, anksiyete bozukluklar\u0131, yeme bozukluklar\u0131, disosiyatif bozukluk, alkol-madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 gibi psikolojik bozukluklar geli\u015febilir. Gerekli tedavinin zaman\u0131nda yap\u0131lmamas\u0131, ki\u015filerin i\u015flevselli\u011finin sekteye u\u011framas\u0131na ve sorunlar\u0131n kronikle\u015fmesine neden olabilir” dedi.
\n Bilgen, travma sonras\u0131 iyile\u015fmenin bedeni d\u00fczenleyerek de ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na ve y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f, ko\u015fu, bisiklete binme gibi tekrarl\u0131 hareketlerin psikolojik toparlanmay\u0131 h\u0131zland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Bilgen, “Depremin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 temel g\u00fcven duygusunun sars\u0131lmas\u0131 nedeniyle ki\u015filer art\u0131k bilgilerin do\u011frulu\u011funu ara\u015ft\u0131rma kabiliyetini kaybedip duyduklar\u0131na kolayca inanmaya ba\u015flayabilirler. Belirsiz ve g\u00fcvenilmez payla\u015f\u0131mlar, temel g\u00fcven duygusu sars\u0131lan bireylerin kolayca y\u00f6nlendirilmesine ve toplumsal kayg\u0131n\u0131n derinle\u015fmesine neden olabilir” dedi. <\/p>\n
10.11.2025 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrkiye\u2019nin deprem ger\u00e7e\u011fiyle ya\u015fayan milyonlarca insan, her sars\u0131nt\u0131 sonras\u0131 artan kayg\u0131yla ba\u015f etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Uzmanlar, deprem korkusunun \u2018normal\u2019 s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131 ve bedensel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 etkileyen bir kayg\u0131 bozuklu\u011funa d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fine dikkat \u00e7ekiyor. Deprem korkusunu y\u00f6netmenin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu vurgulayan uzmanlar, “S\u00fcrekli tetikte ya\u015famak, ger\u00e7ek bir ya\u015fam bi\u00e7imi de\u011fildir. \u0130nsan zihni bu gerilime uzun s\u00fcre dayanamaz” dedi. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13907,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[300,301],"class_list":["post-13906","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kose-yazilari","tag-deprem-korkusu","tag-kroniklesiyor"],"yoast_head":"\n