– 16 program\u0131n birle\u015ftirildi\u011fi yaz\u0131l\u0131mla t\u00fcm d\u00fcnyadaki yer hareketleri kolayl\u0131kla takip edilebilecek
\n – Deprem ve heyelan risklerini \u00f6ng\u00f6ren k\u00fcresel takip yaz\u0131l\u0131m\u0131yla afet riskleri azalt\u0131labilecek <\/p>\n
Zonguldak B\u00fclent Ecevit \u00dcniversitesi’nde d\u00fcnya bilimine b\u00fcy\u00fck katk\u0131 sa\u011flayacak yerli ve milli bir yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirildi. D\u00fcnyadaki yer hareketlerinin kolayca takip edilebilece\u011fi yaz\u0131l\u0131mla deprem ve heyelan riskleri \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilecek, afet riskleri azalt\u0131labilecek.
\n B\u00fclent Ecevit \u00dcniversitesi (BEUN) M\u00fchendislik Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi ve Rekt\u00f6r Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Prof. Dr. Hakan Kuto\u011flu liderli\u011findeki ekip, radar uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini i\u015fleyerek yer hareketlerini otomatik olarak tespit eden ve deprem ile heyelan risklerini analiz eden \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7\u0131c\u0131 bir yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirdi.
\n Rekt\u00f6r Prof. Dr. \u0130smail Hakk\u0131 \u00d6z\u00f6l\u00e7er’in deste\u011fiyle hayata ge\u00e7irilen bilimsel ara\u015ft\u0131rma projesi, yer bilimcilerin afet risklerini belirleme ve zarar azaltma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na b\u00fcy\u00fck katk\u0131 sa\u011flayacak. Yaz\u0131l\u0131m, bug\u00fcnden itibaren T\u00fcrkiye’deki t\u00fcm yer bilimcilerin kullan\u0131m\u0131na a\u00e7\u0131lacak. <\/p>\n
Otomatik analizle afet riski azalacak
\n BEUN Rekt\u00f6r Yard\u0131mc\u0131s\u0131 ve M\u00fchendislik Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Hakan Kuto\u011flu, jeolojik afetlerin insan hayat\u0131n\u0131 ve yerle\u015fim birimlerini tehdit eden en b\u00fcy\u00fck tehlikelerden oldu\u011funu vurgulayarak, bu afetlerin erken tespiti ve zarar azaltma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00f6nemine dikkat \u00e7ekti. Kuto\u011flu, geli\u015ftirilen yaz\u0131l\u0131m\u0131n bu alandaki zorluklar\u0131 a\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek \u015funlar\u0131 kaydetti:
\n “Depremler, heyelanlar gibi olaylar gerek insan hayat\u0131n\u0131 gerekse yerle\u015fim birimlerini tehdit eden en b\u00fcy\u00fck jeolojik afetler. Bu jeolojik afetlerin ortaya \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131, erken uyar\u0131 yap\u0131labilmesi, zarar azaltma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131, aktif hayatlar\u0131n\u0131n belirlenmesi, aktif eylemlerin belirlenmesi gibi \u00e7al\u0131\u015fmalar g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn en ileri teknolojisi radar uydular\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmektedir. Ancak maalesef bu radar uydular\u0131n\u0131n i\u015flenmesi o kadar kolay bir \u00e7al\u0131\u015fma de\u011fil. Bu gerek \u00fclkemizde gerekse d\u00fcnyada az say\u0131daki bilim insan\u0131 taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilebiliyor. Bunlar\u0131n proseslenmesi son derece zahmetli bir i\u015f ve arka planda \u00e7ok say\u0131da program\u0131n ko\u015fturulmas\u0131 ve de\u011ferlendirilmesi gerekiyor. Rekt\u00f6r\u00fcm\u00fcz Prof. Dr. \u0130smail Hakk\u0131 \u00d6z\u00f6l\u00e7er’in deste\u011fiyle birlikte bilimsel ara\u015ft\u0131rma projelerinden ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z maddi destekle biz bu s\u00fcre\u00e7leri son derece kolayla\u015ft\u0131ran, otomatize eden bir yaz\u0131l\u0131m ger\u00e7ekle\u015ftirdik.” <\/p>\n
16 ayr\u0131 yaz\u0131l\u0131m tek \u00e7at\u0131da birle\u015ftirildi
\n Geli\u015ftirilen yaz\u0131l\u0131m\u0131n teknik detaylar\u0131na da de\u011finen Prof. Dr. Hakan Kuto\u011flu, sistemin 2014 y\u0131l\u0131ndan bu yana \u00e7ekilen radar uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini analiz edebildi\u011fini ifade etti. Kuto\u011flu, yaz\u0131l\u0131m\u0131n kullan\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u015fu s\u00f6zlerle anlatt\u0131:
\n “Bu yaz\u0131l\u0131m sayesinde 2014 y\u0131l\u0131ndan itibaren g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar radar uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini alarak arka planda 16 tane ayr\u0131 yaz\u0131l\u0131m\u0131 birle\u015ftirip otomatik bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri de\u011ferlendiren bir yaz\u0131l\u0131m ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bu yaz\u0131l\u0131m \u015fu anda bizim \u00fcniversitemizin sunucular\u0131 \u00fczerinden \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ve internet \u00fczerinden eri\u015fip bunu herhangi bir ki\u015finin 5-10 dakikal\u0131k bir e\u011fitimle bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmesi m\u00fcmk\u00fcn. Burada ger\u00e7ekle\u015ftirilen uygulama ile hangi b\u00f6lgede \u00e7al\u0131\u015fmak istiyorsan\u0131z ki bu b\u00f6lge art\u0131k T\u00fcrkiye ile de s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Aktif jeolojisi bulunan d\u00fcnya \u00fczerindeki t\u00fcm b\u00f6lgeleri Amerika’dan Avrupa’ya, Afrika k\u0131tas\u0131na kadar t\u00fcm b\u00f6lgeleri di\u011fer bilimcilerimizin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn hale getirdik. Burada \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131n\u0131z b\u00f6lgeyi geometrik olarak se\u00e7iyorsunuz. Ondan sonra hangi tarihler aras\u0131nda g\u00f6r\u00fcnt\u00fc i\u015flemek istiyorsan\u0131z o tarihleri yaz\u0131yorsunuz ve bir butona bast\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman yaz\u0131l\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015fl\u0131yor. Bu se\u00e7ti\u011finiz b\u00f6lgenin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne ve zaman aral\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak arka planda g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri uzay ajanslar\u0131ndan indiriyor ki bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc GB boyutunda. Bunlar\u0131 indirdikten sonra da yine arkada otomatik olarak ad\u0131m ad\u0131m 16 tane ayr\u0131 program \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ve en sonunda se\u00e7ti\u011fimiz b\u00f6lgedeki yer hareketlerinin zaman serisi olarak g\u00f6sterilmesi m\u00fcmk\u00fcn oluyor.” <\/p>\n
“Bu \u00e7al\u0131\u015fmadan binlerce yay\u0131n \u00e7\u0131kabilir”
\n Yaz\u0131l\u0131m\u0131n yer bilimcilere sa\u011flayaca\u011f\u0131 faydalar\u0131 da s\u0131ralayan Prof. Dr. Kuto\u011flu, afet risklerinin tespitinde ve zarar azaltma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda \u00f6nemli rol oynayaca\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi:
\n “Bu sayede ne olabilir ne elde ederiz? Yer hareketi olan yerleri rahatl\u0131kla tespit edebiliyoruz. Harita \u00fczerinde t\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda herhangi bir b\u00f6lgedeki se\u00e7ti\u011fimiz zaman aral\u0131\u011f\u0131ndaki hareketleri zamanla de\u011fi\u015fen boyutta tespit edebiliyoruz. B\u00f6ylece yer bilimciler aktif eylemleri tespit etme, fay hatlar\u0131n\u0131 tespit etme, hangi faylar \u00f6l\u00fc, hangi faylar aktif bunlar\u0131 belirleme, faylar\u0131n uzunlu\u011funu, bu uzunlu\u011fa ba\u011fl\u0131 olarak ortaya oku \u00e7\u0131kartabilecekleri depremin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc gibi parametreleri \u00e7\u00f6zmemiz m\u00fcmk\u00fcn. B\u00f6ylece de zarar azaltma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctmek m\u00fcmk\u00fcn hale geliyor. Biz bu yaz\u0131l\u0131m\u0131 kendimiz i\u00e7in de\u011fil, b\u00fct\u00fcn \u00fclkemizdeki yerbilimciler i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015ftirdik. Sadece kendimiz kullanmaya kalkarsak, buradaki her bir ayr\u0131nt\u0131y\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmak, buradan say\u0131s\u0131z yay\u0131n \u00e7\u0131kabilir, binlerce yay\u0131n \u00e7\u0131kabilir. Bizim \u00f6mr\u00fcm\u00fcz bu kadar yay\u0131n\u0131 yapmaya yeterli de\u011fil. Bug\u00fcnden itibaren rekt\u00f6r\u00fcm\u00fcz\u00fcn de talimat\u0131yla biz bu uygulamay\u0131 \u00fclkemizdeki ilgi duyan t\u00fcm yer bilimcilerin kullan\u0131m\u0131na a\u00e7aca\u011f\u0131z. Program dedi\u011fimiz gibi bizim sunucular\u0131m\u0131z \u00fczerinde kurulu durumda.” <\/p>\n
“T\u00fcrkiye’nin \u00f6nc\u00fc \u00fcniversitelerinden biri olduk”
\n Zonguldak B\u00fclent Ecevit \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. \u0130smail Hakk\u0131 \u00d6z\u00f6l\u00e7er ise projenin \u00f6nemine vurgu yaparak, \u00fcniversitenin bu alanda T\u00fcrkiye’nin \u00f6nc\u00fc kurumlar\u0131ndan biri haline geldi\u011fini ifade etti. Rekt\u00f6r \u00d6z\u00f6l\u00e7er, geli\u015ftirilen yaz\u0131l\u0131m\u0131n T\u00fcrkiye ve millet i\u00e7in hay\u0131rl\u0131 olmas\u0131n\u0131 diledi:
\n “\u015eu anda rekt\u00f6r yard\u0131mc\u0131m\u0131z Prof. Dr. Hakan Kuto\u011flu hocam\u0131z\u0131n geli\u015ftirmi\u015f oldu\u011fu radar uydular\u0131ndan yer hareketlerinin izlenmesi program\u0131yla ilgili buraday\u0131z. Bu programla Hakan Kuto\u011flu ve ekibi pek \u00e7ok program\u0131n radar uydular\u0131ndan gelen g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin pek \u00e7ok programla i\u015flenmesi zorlu\u011funu a\u015farak tek bir programa indirilmesi ve herkes taraf\u0131ndan uzman olmayan ki\u015filer taraf\u0131ndan bile kullan\u0131labilmesine imkan sa\u011flayan bir program geli\u015ftirdiler. Biz de bu programa inanc\u0131m\u0131z tam oldu\u011fu i\u00e7in BAP taraf\u0131ndan b\u00fct\u00fcn masraflar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layarak program\u0131n haz\u0131rlan\u0131p \u00fcniversitemiz ve daha sonra da T\u00fcrkiye’nin hizmetine kullanabilmesi i\u00e7in gerekli deste\u011fi verdik. Bu yer hareketlerinin izlenmesi konusunda yap\u0131lan programla T\u00fcrkiye’de en \u00f6ndeki \u00fcniversitelerden biri oldu\u011fumuzu art\u0131k s\u00f6yleyebiliriz. Bu programla deprem, fay hatlar\u0131 ve heyelanlar takip edilebilecek. Belki heyelanlar daha \u00f6nceden tahmin edilebilecek ve depremlerle, fay hatlarla ilgili ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar daha rahat yap\u0131labilecek zamandan tasarruf ve pek \u00e7ok ekstra i\u015ften tasarruf edilmesini sa\u011flayan bir program. Pek \u00e7ok \u015feyde uzman olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman bu pek \u00e7ok program\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131p g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc i\u015flemek ve elde etmek, sonu\u00e7lar\u0131 elde etmek o kadar zor. \u0130nsanlar\u0131n bu uzmanl\u0131k alanlar\u0131n\u0131 aradan \u00e7\u0131kar\u0131p daha basite indirgeyen, daha basitle\u015ftiren ve kullan\u0131l\u0131r hale getirilen bir program. \u00dclkemize ve milletimize hay\u0131rl\u0131 olsun. \u015eu anda bizim sunucular\u0131m\u0131z \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fan program. Daha sonra farkl\u0131 alternatiflerle de sunulabilir. Bizim sunucular\u0131m\u0131za girip \u00e7al\u0131\u015fmak isteyen t\u00fcm bilim adamlar\u0131 veya ba\u015fka sahil ki\u015filer bunu kullanabilecek. Radar uydular\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini i\u015fleyip d\u00fcnyan\u0131n herhangi bir yerindeki yer hareketlerini tespit edebilecekler. Bu da hepimiz i\u00e7in bir fayda sa\u011fl\u0131yor. Te\u015fekk\u00fcr ediyoruz.” <\/p>\n
Afet riski ta\u015f\u0131yan b\u00f6lgelerin tespitinde hayati \u00f6nemi var
\n Proje kapsam\u0131nda, Sentinel-1 radar uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinden elde edilen verilerin analiz edilmesini sa\u011flayan bir analiz arac\u0131 geli\u015ftirildi. Projenin temel hedefi, deprem, heyelan ve yer hareketleri gibi do\u011fal afetlerin takibini kolayla\u015ft\u0131rmak ve belirli alanlarda yer y\u00fczeyindeki t\u00fcm de\u011fi\u015fimleri analiz etmek olarak belirlendi.
\n Ger\u00e7ekle\u015ftirilen bu proje sayesinde, afet riski ta\u015f\u0131yan b\u00f6lgelerde erken te\u015fhis ve m\u00fcdahale imkanlar\u0131 artarken, ka\u00e7ak yap\u0131la\u015fma ve yer y\u00fcz\u00fcnde meydana gelen yer de\u011fi\u015ftirmelerin tespit edilebilmesi de sa\u011flan\u0131yor. Geli\u015ftirilen yaz\u0131l\u0131m\u0131n, T\u00fcrkiye’nin afetlere kar\u015f\u0131 direncini art\u0131rmas\u0131 ve yer bilimleri alan\u0131ndaki ara\u015ft\u0131rmalara \u00f6nemli katk\u0131lar sunmas\u0131 bekleniyor. <\/p>\n
2.07.2025 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
– 16 program\u0131n birle\u015ftirildi\u011fi yaz\u0131l\u0131mla t\u00fcm d\u00fcnyadaki yer hareketleri kolayl\u0131kla takip edilebilecek – Deprem ve heyelan risklerini \u00f6ng\u00f6ren k\u00fcresel takip yaz\u0131l\u0131m\u0131yla afet riskleri azalt\u0131labilecek Zonguldak B\u00fclent Ecevit \u00dcniversitesi’nde d\u00fcnya bilimine b\u00fcy\u00fck katk\u0131 sa\u011flayacak yerli ve milli bir yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirildi. D\u00fcnyadaki yer hareketlerinin kolayca takip edilebilece\u011fi yaz\u0131l\u0131mla deprem ve heyelan riskleri \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilecek, afet riskleri azalt\u0131labilecek. B\u00fclent […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8860,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"class_list":["post-8859","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji"],"yoast_head":"\n