Kamu mülakatları Ombudsman’a taşındı: “Haksız yere elendik” başvuruları arttı

    Kamuda personel alımlarında uygulanan sözlü mülakat sistemi, son yıllarda en çok tartışılan başlıklardan biri olmaya devam ediyor. Kamu Denetçiliği Kurumu’na (KDK) yapılan başvurular, mülakatların liyakat yerine keyfi uygulamalara yol açtığı yönündeki iddiaların giderek arttığını ortaya koydu.

Anayasa değişikliği sonrası 2012 yılında kurulan ve 2013’te faaliyete başlayan KDK’ye son iki yılda yapılan şikâyetlerde, mülakat uygulamaları dikkat çekici bir yer tuttu. İmam adaylarından öğretmenlere, polis adaylarından zabıt kâtiplerine kadar birçok yurttaş, yazılı sınavlarda başarılı olmalarına rağmen sözlü sınavlarda düşük puan verilerek elendiklerini belirtti.

Diyanet ve Milli Eğitim mülakatları şikâyet konusu

Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından yapılan sınavlara giren bazı adaylar, sözlü sınavlarda hak ettiklerinden çok daha düşük puanlar verildiğini öne sürdü. Adaylar, sorulara doğru yanıt verdiklerini ve bunun kamera kayıtlarıyla sabit olduğunu ifade ederek mülakatların yeniden değerlendirilmesini talep etti. Ancak bu başvuruların büyük bölümü KDK tarafından reddedildi.

Benzer şekilde sözleşmeli öğretmenlik mülakatlarına katılan bazı öğretmen adayları da düşük puan verildiği gerekçesiyle Ombudsman’a başvurdu. Puanlama belgelerinin kendilerine verilmesini isteyen adayların talepleri de kabul görmedi.

Polis ve bazı kurumlarda tavsiye kararı çıktı

Polis Akademisi tarafından yapılan sözlü sınavlara ilişkin bir başvuruda ise KDK farklı bir karar aldı. Bir polis adayının başvurusu üzerine kurum, adayın yeniden sözlü sınava alınmasını ve ilerleyen süreçte mülakatların sesli ve görüntülü kayıt altına alınmasını Emniyet Genel Müdürlüğü’ne tavsiye etti.

Orman Genel Müdürlüğü’nün geçici işçi alımı ve TÜBİTAK’ın uzman yardımcılığı mülakatlarına ilişkin başvurularda da benzer şekilde mülakat süreçlerinin şeffaflaştırılması yönünde tavsiye kararları verildi.

Dışişleri ve üniversitelerde de benzer iddialar

Dışişleri Bakanlığı’nın açtığı meslek memurluğu sınavlarında yazılı aşamada derece yapan bazı adaylar, sözlü sınavda elendiklerini belirterek KDK’ye başvurdu. Ombudsmanlık, bu başvuruyu haklı bularak mülakatın yenilenmesi yönünde tavsiye kararı aldı.

Öte yandan çeşitli üniversitelerde yapılan görevde yükselme, tıbbi sekreterlik ve idari personel mülakatları ile belediyeler ve kamu kurumlarındaki engelli işçi alımlarında da benzer şikâyetler gündeme geldi.

Ortak talep: Şeffaf ve kayıtlı mülakat

Başvuruların ortak noktasını, mülakatların objektif kriterlere dayanmaması ve denetlenebilir olmaması oluşturdu. KDK’nin bazı başvurularda reddi tercih etmesine rağmen, birçok kararında sesli ve görüntülü kayıt sistemlerinin zorunlu hale getirilmesi gerektiğine dikkat çekmesi, mülakat sistemine yönelik tartışmaları yeniden alevlendirdi.

19.01.2025