Gölgesiz Memurlar

       Kimsenin kenarından köşesinden geçmek istemeyeceği yerlere tayin olmak…
Gözlerinizi kapatıp hayal edin: evinizin sırtında bir kaplumbağa misali yaşamak, gelecek yıl nerede olacağınızı bilmeden her seferinde yeni bir şehir, yeni bir sokak, yeni insanlar tanımak… İşte 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi olan memurların hayatının gerçeği tam olarak bu.

Her taşınma, sadece bir fiziksel yer değiştirme değildir; aidiyet duygusunun sarsılmasıdır. Çocuklarınız, her yıl yeni bir okulun koridorlarında yolunu bulmaya çalışırken, siz de iş yerinde sürekli kendinizi yeniden tanıtmak, yeniden kabul görmek zorunda kalırsınız. Komşularla kurduğunuz dostluklar, sevdiğiniz kahveci, mahallenin sıcak yüzleri… Hepsi geçicidir; bir yıl sonra, bir sonraki görevlendirme ile hepsi geride kalacaktır.

Kimsenin kenarından köşesinden geçmek istemeyeceği yerlere tayin olma, bazı memurun kendi talebine bağlı değildir. Kurumun ihtiyacı, bireysel tercihlerin önüne geçer. Bu durum, memur üzerinde hem kontrol kaybı hem de sürekli bir belirsizlik duygusu yaratır. Sanki hayatınız, sizin dışınızda birilerinin çizdiği bir haritada, sizin istemediğiniz yerlere sürüklenmektedir. Ev artık bir yuva değil; sadece birkaç kutunun sığdığı geçici bir barınaktır.

Sürekli değişim, yalnızca sosyal hayatı değil, psikolojiyi de derinden etkiler. Aidiyet duygusunun yokluğu, sürekli bir “yerleşememe” hissi yaratır. İnsan, kök salmadıkça kendini eksik hisseder. Memurun motivasyonu düşer, stres seviyesi artar, işine odaklanması zorlaşır. Aile bağları gerilir, çocukların eğitim hayatı kesintiye uğrar ve eşlerin kariyer planlaması sekteye uğrar. Her taşınma, sadece yeni bir görev yeri değil; bir insanın hayatının yeniden şekillendiği, kimliğinin ve rutinlerinin yeniden kurulması gereken bir süreçtir.

Bir memurun hikayesine kulak verelim: Diyelim ki bir öğretmen, üç yıl boyunca bir ilçede görev yaptı, öğrencileriyle bağ kurdu, mahalle kültürünü benimsedi, komşularıyla dostluklar kurdu. Ama kurallar gereği başka bir şehre atanıyor. Yeni okul, yeni öğrenciler, yeni komşular… Tüm önceki yılların birikimi, anlık bir kesintiye uğruyor. Memur, yeniden “yabancı” konumuna düşüyor. Bu deneyim, çoğu zaman yalnızlık, belirsizlik ve çaresizlik duygusunu beraberinde getiriyor.

Devlet hizmetinin sürekliliği ve kamu yararı elbette önemli. Ancak, memurun insan boyutunu göz ardı etmek, hizmetin kalitesini de olumsuz etkiler. Belki de çözüm, yer değiştirmelerin sıklığı ve süresine dair daha esnek, insani politikalar geliştirmektir. Memurun yaşam kalitesi, ailesi, çocuklarının eğitimi ve sosyal ilişkileri göz önünde bulundurulmalı; sadece kurumun kısa vadeli ihtiyacı değil, uzun vadeli sürdürülebilirlik de hesaplanmalıdır.

Gönül TERZİ

27.01.2026